Η αλήθεια είναι πως δεν έχω παρακολουθήσει πολύ το θέμα με τις νέες ταυτότητες, αλλά έχω καταλάβει περίπου τι γίνεται, και μου έφερε πάλι στο μυαλό κάτι που σκεφτόμουν από παλιά.

Διαμαρτυρόμαστε υπερβολικά για τα λάθος πράγματα.

Πάρε για παράδειγμα το QR Code. Πολλοί έχουν διαμαρτυρηθεί ότι τους κλέβει την ιδιωτικότητά τους, τους «σταμπάρει», τους κατηγοριοποιεί, ή ακόμα και ότι είναι «του Σατανά». Εντάξει, το τελευταίο είναι τελείως γελοίο, αλλά ούτε τα πρώτα έχουν κάποια πολύ σοβαρή βάση.

Μου δίνουν, μάλιστα, την εντύπωση ότι κάποιοι δεν ξέρουν τι ακριβώς είναι όλα αυτά τα «μαγικά» μηχανήματα που χρησιμοποιούν – smartphones και υπολογιστές.

Το όνομά μου, «Κώστας Βουλαζέρης», δεν σημαίνει τίποτα για ένα ηλεκτρονικό σύστημα· είναι απλά μια σειρά από σύμβολα, αυτό που στην προγραμματιστική θεωρία λένε «string». Το string δεν είναι αυτό που βλέπει ο Η/Υ· είναι αυτό που βλέπεις εσύ. Ο Η/Υ διαβάζει τη γλώσσα μηχανής, το machine code, που είναι από πίσω από το string. Η γλώσσα μηχανής δεν βγάζει κανένα νόημα για άνθρωπο· μόνο για CPU.

Το machine code που σου δίνει το string «Κώστας Βουλαζέρης» μπορεί να εξαχθεί και μέσω μιας εικόνας. Δηλαδή, διαβάζοντας αυτή την εικόνα, ο Η/Υ διαβάζει έναν κώδικα που μεταγλωττίζει στο string «Κώστας Βουλαζέρης».

Ε, αυτή η εικόνα είναι το QR Code. Δεν έχει τίποτα το περίεργο για ένα μηχάνημα. Απλά εσένα σου φαίνεται περίεργη.

Οπότε, έχεις μια εικόνα που όταν τη διαβάσει ένα μηχάνημα μπορεί να βγάλει τα δεδομένα που αυτή η εικόνα «περιέχει», όπως το όνομά σου, το ΑΦΜ σου, το ΑΜΚΑ σου – ή ένα link – ή ένα ποιηματάκι – ή οτιδήποτε άλλο.

Πού είναι το κακό σε αυτό; Εγώ ποτέ δεν μπορώ να θυμηθώ το ΑΦΜ μου· πάντα το έχω σημειωμένο κάπου και το κοιτάζω. Τι διαφορά θα είχε αν έχω όλα τα στοιχεία μου συμπυκνωμένα σε μια εικόνα την οποία δίνω εγώ σε όποια υπηρεσία θέλω προκειμένου να τα διαβάσει και να με εξυπηρετήσει, αντί να κάθομαι να τα ψάχνω ένα-ένα; Καλό θα ήταν, κακό δεν θα ήταν.

Θα μου πεις: έτσι έχουν όλα τα στοιχεία σου ανά πάσα στιγμή. Σε «σταμπάρουν».

Μα, ούτως ή άλλως, σταμπαρισμένος είσαι.

Γιατί αυτοί που διαμαρτύρονται για το QR Code, ή για οποιαδήποτε άλλη καινούργια τεχνολογία, δεν διαμαρτύρονται και για την αστυνομική ταυτότητα; Πραγματικά αναρωτιέμαι.

Η ΑΣ είναι απείρως πιο επικίνδυνη και «σταμπαριστική» από πράγματα όπως το QR Code. Και δεν μιλάω για την καινούργια που ετοιμάζουν· μιλάω για την παλιά, την κλασική.

Την έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ που τη θεωρούμε δεδομένη. Όταν πας στα 18, πρέπει να βγάλεις ΑΣ. Τέλος. Δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς.

Και από τη μια αυτό είναι σωστό γιατί πώς αλλιώς θα ξέραμε ποιος είναι ποιος; Πρέπει να υπάρχει κάτι που σε ταυτοποιεί, έτσι δεν είναι; Ειδικά στις μεγάλες πόλεις, ή παγκοσμίως. Αλλιώς, εγώ είμαι ο Άι Βασίλης.

Από την άλλη, όμως, σκέψου τι είναι η ΑΣ: μια σειρά από δεδομένα για εσένα – ποιος είσαι, πού μένεις, πότε γεννήθηκες, η φωτογραφία σου, το αποτύπωμά σου – τα οποία έχει μια ουσιαστικά παραστρατιωτική οργάνωση με κατά τόπους αρχηγεία σε όλη την επικράτεια!

Εμένα μού σηκώνεται η τρίχα άμα το σκεφτώ έτσι.

Βέβαια, οι αστυνομικοί είναι, κατά κανόνα, υπεύθυνοι άνθρωποι και σοβαροί που δεν θα πάνε να κάνουν κακό σε τυχαίους πολίτες επειδή έχουν τα δεδομένα τους. Όμως έχει ακουστεί, κατά καιρούς, να έχουν γίνει και κάποια παρεξηγήσιμα περιστατικά, παρότι βέβαια, σύμφωνα με τον Νόμο, αυτά δεν επιτρέπονται παρά μόνο με ένταλμα Εισαγγελέα.

Και τέλος πάντων, τώρα έχουμε δημοκρατία. Αν σε κάποια στιγμή δεν έχουμε πια δημοκρατία αλλά γίνει μια χούντα; Τότε, τι γίνεται; Ξαφνικά έχουν οι κακοί όλα σου τα στοιχεία – ξέρουν πού μένεις, ποιος είσαι, και τα λοιπά.

Αυτό, πραγματικά, σας φρικάρει λιγότερο από το QR Code ή άλλες τεχνολογίες;

Όμως οι ΑΣ είναι δεδομένες, επειδή έχουν συνηθιστεί.

Προτού διαμαρτυρηθούμε για μια καινούργια τεχνολογία, νομίζω ότι πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε λίγο προς τα πίσω και να δούμε πόσα χειρότερα, ή πιο επικίνδυνα, πράγματα θεωρούμε δεδομένα και μέσα στην κανονική ζωή μας.

Για να μην πούμε για τα smartphone και πόσο εύκολα μπορεί η τηλεφωνική υπηρεσία σου να σε παρακολουθήσει μέσα από αυτά... Το αφήνω γιατί κάπου πρέπει να σταματήσω να γράφω.

Μόνο ένα απλό παράδειγμα θα σας πω (για να δείτε πόσο «παράνομος» είμαι). Όταν είχε πέσει η χούντα του lockdown, έλεγαν να στέλνεις SMS προτού βγεις από το σπίτι ή να έχεις χαρτί. Εγώ ποτέ δεν έστειλα SMS· πάντα ένα χαρτί είχα στην τσέπη.

Ε, ποτέ δεν με σταμάτησε κανένας για να μου ζητήσει τον λόγο, παρότι έβγαινα αρκετά τακτικά μέσα σε έρημους δρόμους. Άλλους που έστελναν SMS τούς σταματούσαν αστυνομικοί και τους έκαναν ερωτήσεις, πολύ συχνά. Και είχα πει, τότε, σε κάποιους: Σας βρίσκουν επειδή τους στέλνετε SMS· και μου απαντούσαν: «Έλα τώρα, σιγά μην παρακολουθούν όλους όσους βγαίνουν· είναι πολλοί.»

Δεν ήταν, όμως, τόσοι πολλοί. Ήταν ελάχιστοι. Και το GPS σε δείχνει επάνω στον χάρτη. Παίρνει, λοιπόν, εντολή μια περιπολία να πάει στον τάδε δρόμο και να τσεκάρει, και πηγαίνει, και σε βρίσκει, γιατί δεν κυκλοφορεί κανένας άλλος, εκτός αν τύχει να έχεις στρίψει κάπου και να σε χάσουν.

Αυτό μόνο έχω να πω για τα κινητά που θεωρείται δεδομένο ότι πρέπει πάντα να κουβαλάς ένα μαζί σου.